İhracı Ön İzne Bağlı Mallar Listesi

İhracat İzin Süreçleri ve Kurumsal Yetkilendirme

İhracı ön izne bağlı mallar listesi, ticaretin tamamen yasaklandığı anlamına gelmez; aksine, devletin stratejik, biyolojik veya güvenlik açısından kritik gördüğü ürünlerin yurt dışına çıkışını kayıt ve denetim altında tutma iradesini temsil eder. Bu listedeki ürünler için gümrük beyannamesi açılmadan önce, ilgili kamu kurum veya kuruluşundan yazılı izin alınması zorunludur.

Bu prosedürün temel amacı; ulusal güvenliği tehdit edebilecek (silah ve mühimmat gibi) ürünlerin takibini yapmak, ülkenin genetik kaynaklarını (damızlık hayvanlar, tohumluklar) korumak ve uluslararası anlaşmalara (nesli tükenmekte olan türler, tehlikeli atıklar vb.) uyumu sağlamaktır. İhracatçılar, ürünlerinin GTİP (Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu) kodlarını belirledikten sonra, Ticaret Bakanlığı’nın İhracı Yasak ve Ön İzne Bağlı Mallara İlişkin Tebliğ (İhracat: 96/31) hükümlerini incelemelidir. İzin süreci genellikle proforma fatura ile ilgili kuruma başvuru yapılmasıyla başlar. Kurumun vereceği “Uygunluk Yazısı” veya “İhracat İzni” gümrük idaresine ibraz edilmeden, eşyanın yurt dışı edilmesine izin verilmez. İzinsiz işlem yapmaya çalışmak, 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu kapsamında ağır cezai yaptırımlara neden olabilir.

Hangi ürün grubu için hangi kuruma başvurmanız gerektiğini özetleyen tabloyu aşağıda inceleyebilirsiniz:

Ürün Grubuna Göre İzin Vermeye Yetkili Kurumlar
Mal / Ürün Grubu	Yetkili Kurum (Başvuru Merkezi)	Denetim Amacı
Harp Araçları & Patlayıcılar	Milli Savunma Bakanlığı	Ulusal güvenlik ve savunma sanayi kontrolü.
Damızlık Hayvan & Tohumlar	Tarım ve Orman Bakanlığı	Genetik kaynakların korunması ve gıda güvenliği.
Uyuşturucu & Tıbbi İlaçlar	Sağlık Bakanlığı	Kamu sağlığının korunması ve kötüye kullanımın önlenmesi.
Nükleer Malzemeler	Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu (TENMAK)	Radyasyon güvenliği ve stratejik madde kontrolü.

İhracı Ön İzne Bağlı Mallar Listesi Nedir?

1-Kontrole Tabi Tutulacak Harp Araç ve Gereçleri ile Silah, Mühimmat ve Bunlara Ait Yedek Parçalar, Askeri Patlayıcı Maddeler, Bunlara Ait Teknolojiler
2-Afyon ve haşhaş kellesi
3-Uyuşturucu maddeler
4-Tehlikeli Atıkların Sınırlarötesi Taşınımının ve Bertarafının Kontrolüne İlişkin Basel Sözleşmesi Kapsamındaki mallar
5-Yaban domuzu, kurt, çakal, tilki, sansar, porsuk ile yılanlar, kaplumbağa ve kertenkelelerin canlı ve cansız halde ve bunların tanınabilir parçaları ile bunlardan mamul konfeksiyon
6-Gübreler (Kimyevi gübreler hariç)
7-Tohumluklar
8-Ankara (Tiftik) keçisi
9- Su ürünlerinden su ürünleri avcılığını düzenleyen esaslar çerçevesinde avlanması tamamen yasak olan cins ve nitelikteki su ürünleri
10-Yarış atları
11-Yem Kanunu kapsamına giren yemler
12-Veteriner İlaçları
13-İhracatı kotayla veya başka herhangi bir kayıtla sınırlandırılan doğal çiçek soğanları
14-Damızlık büyük ve küçük baş hayvan
15-Doğa Mantarı (Sadece AB üyesi ülkelere yönelik ihracat için)
16-Mavi yüzgeçli orkinos (thynus thunnus) (canlı, taze soğutulmuş, dondurulmuş veya işlenmiş)
17-Nükleer ve Nükleer Çift Kullanımlı Eşyaların İhracatında İzne Esas Olacak Belgelerin Verilmesine

İlişkin Yönetmelik kapsamındaki mallar

18-Füze Teknolojisi Kontrol Rejimi Ekipman, Yazılım ve Teknoloji Ek’i Dahilindeki Malzemeler
19- Şeker
20- Orman ağacı tohumları ve diğer yetiştirme materyalleri
21- 87/12028 Karar sayılı Tekel Dışı Bırakılan Patlayıcı Maddelerle Av Malzemesi ve Benzerlerinin
22- Zeytin fidanı (tescili yapılmış ve Milli Çeşit Listesi’nde yayımlanmış olan çeşitlerinin yurt içerisinde sertifikalandırılmış olanları)
23- Wassenaar Düzenlemesi Mühimmat Listesi Kapsamındaki Malzemeler
24- Yaprak tütün, tütün döküntüleri

İhracat İzin Süreçleri Hakkında Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

1. Ön izin belgesi almadan gümrüğe mal gönderebilir miyim? Hayır. İhracı ön izne bağlı mallar için gümrük beyannamesi tescil edilirken sistem otomatik olarak izin belgesini sorar. Belge olmadan işlemler tamamlanamaz ve mal gümrük sahasından çıkamaz.

2. Alınan ihracat izni süresiz midir? Hayır, izinlerin genellikle bir geçerlilik süresi vardır (örneğin 6 ay veya 1 yıl) ve çoğu izin tek seferlik ihracat işlemi (parti bazlı) için verilir. Süresi dolan izinler için yeniden başvuru yapılması gerekir.

3. Bu listedeki ürünler zamanla değişebilir mi? Evet. Ticaret Bakanlığı, ekonomik koşullara, arz-talep dengesine veya ulusal çıkarlara göre tebliğlerde değişiklik yaparak listeye yeni ürünler ekleyebilir veya çıkarabilir. Resmi Gazete’nin takip edilmesi önemlidir.

4. İzin başvurusu ücretli midir? Başvuru yapılan kuruma ve ürünün niteliğine göre değişmekle birlikte, bazı izinler için döner sermaye ücreti veya harç ödenmesi gerekebilir.