İHRACI YASAK MALLAR

İhracı Yasak Mallar Listesi

Kültür ve tabiat varlıkları (Eski eserler)
Hint keneviri
Tütün tohumu ve fidesi
İhracı ön izne bağlı mallar listesinde yer alan türler hariç bütün av ve yaban hayvanları (canlı ve cansız olarak ve tanınabilir en küçük parçaları ile bunlardan mamul konfeksiyon)
Ceviz, dut, kiraz, armut, erik, porsuk, dışbudak, karaağaç ve ıhlamur adlı ağaç türlerinin kütük, tomruk, kereste, kalas ve taslak olarak ihracı
Doğadan toplanan doğal çiçek soğanları
Odun ve odun kömürü (Meyve kabuklarından üretilen mangal kömürü hariç)
Sığla (liquidambar orientalis)
Yalankoz (pterocarya carpinifolia)
Datça hurması (Phoenix the ophrasti crenter)
Zeytin (tescili yapılmış ve Milli Çeşit Listesi’nde yayımlanmış olan çeşitlerinin yurt içinde sertifikalandırılmış olanları hariç), incir, fındık, antep fıstığı, asma (sultani çekirdeksiz) fidanları.

İhracı Yasak Malların Hukuki Dayanağı ve Koruma Stratejisi

Yukarıda sıralanan ürünlerin ihracatının yasaklanması, keyfi bir ticari kısıtlama değil, Türkiye’nin ulusal servetini, biyolojik çeşitliliğini ve kültürel mirasını korumaya yönelik stratejik bir devlet politikasıdır. Ticaret Bakanlığı tarafından yayımlanan İhracı Yasak ve Ön İzne Bağlı Mallara İlişkin Tebliğ (İhracat: 96/31) kapsamında düzenlenen bu liste, ülkenin genetik kaynaklarının ve hammadde rezervlerinin yurt dışına kontrolsüzce çıkışını engellemeyi hedefler.

Özellikle listede yer alan ceviz, kiraz, armut gibi ağaç türlerinin kütük ve tomruk olarak ihracının yasaklanması, bu değerli hammaddelerin yurt içinde işlenerek katma değeri yüksek mobilya veya yarı mamul ürünlere dönüştürülmesini teşvik etmek içindir. Benzer şekilde, tütün tohumu ve fidesi gibi tarımsal ürünlerin yasağı, yerli üretimin genetik kalitesini korumak ve stratejik tarım ürünlerinin tekelleşmesini önlemek amacıyla uygulanır. Tarihi eserler ve tabiat varlıkları ise, paha biçilemez kültürel mirasımız olduğundan, bu eserlerin yurt dışına çıkarılması 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu ile kesin hükümlerle yasaklanmıştır ve ağır cezai yaptırımları vardır.

Unutulmamalıdır ki, bu malları gümrük kapılarından geçirmeye çalışmak veya yasa dışı yollarla ihraç etmek, 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu kapsamında suç teşkil eder. İhracatçıların, işlem yapmadan önce ürünlerinin GTİP (Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu) kodlarını kontrol etmeleri ve güncel tebliğleri takip etmeleri, ticari itibarlarını korumak adına hayati önem taşır.

Yasakların arkasındaki temel mantığı daha iyi kavrayabilmeniz için hazırladığımız özet tabloyu aşağıda inceleyebilirsiniz:

İhracat Yasaklarının Temel Nedenleri ve İlgili Otoriteler
Ürün Grubu	Yasaklanma Gerekçesi	Birincil Koruma Amacı
Kültür Varlıkları & Eski Eserler	Tarihi mirasın korunması ve eser kaçakçılığının önlenmesi.	Ulusal Kimlik ve Tarih
Doğal Çiçek Soğanları & Sığla	Endemik bitki örtüsünün ve biyolojik çeşitliliğin sürdürülmesi.	Çevre ve Biyolojik Çeşitlilik
Tomruk, Kütük ve Keresteler	Hammadde ihracı yerine işlenmiş ürün ihracını teşvik etmek.	Ekonomik Katma Değer
Hint Keneviri & Tütün Tohumu	Uyuşturucu ile mücadele ve tarımsal gen kaynaklarının kontrolü.	Kamu Sağlığı ve Tarım Stratejisi